Nieuwe strengheid en nieuwe toegeeflijkheid

Een van de grootste uitdagingen van het besturen van een vereniging, een instelling, maar ook een stad of een land is wel dat je de eigen groep niet bevoordeelt.

Het is bijvoorbeeld lastig om de hypotheekrenteaftrek aan te pakken, omdat het kabinet en de volksvertegenwoordigers de pijn kunnen voelen: zij hebben zelf in grote meerderheid een eigen huis en weten hoe belangrijk het voor hen is. Voelen die vertegenwoordigers even goed de pijn van de mensen als er op de bijstand wordt bezuinigd? Je kunt het ze bijna niet kwalijk nemen, maar dat voelen ze niet. De eigen groep krijgt daardoor een andere behandeling dan de anderen.

Dat is lastig wanneer een grote groep kiezers (beter opgeleid, beter verdienend) is oververtegenwoordigd in het kabinet en een groep lager opgeleide en minder verdienende kiezers is ondervertegenwoordigd. Zo voelen kabinet en volksvertegenwoordigers weinig als een buurt waar de mensen toch al weinig te makken hebben steeds meer mensen krijgt die de taal nog moeten leren en de start op de arbeidsmarkt nog moeten maken. Daar wonen de bestuurders nu eenmaal niet. Nu de wal het schip keert slaat men vervolgens door in streng optreden tegen vluchtelingen.

Nu in Nederland een nieuwe strengheid opkomt, zie je ook dat er meer gecontroleerd wordt op misbruik van de bijstand, meer ingezet wordt op het dichten van de grenzen en er een algemeen “einde aan het gedogen” wordt afgekondigd.

Natuurlijk is de afspraak dat de binnengrenzen van Europa worden geslecht op voorwaarde dat de buitengrenzen beter bewaakt worden. Maar waar is de balans als je ziet dat de volksverhuizing doorgaat? Als je je inleeft in de vluchtelingen ziet de wereld er anders uit. Ik wil niet iedereen binnen laten, ik wil wel graag terug naar het adagium wat in de ontwikkelingssamenwerking opgang deed: geef mensen die honger leiden geen vis om te eten, maar een hengel om te vissen.

Nu vind ik ook dat de verzorgingsstaat alleen gehandhaafd kan worden als er geen misbruik van gemaakt wordt. Er zijn veel mensen voor solidariteit en ze betalen zolang duidelijk is dat het geld goed terecht komt. Maar een beperkt aantal mensen dat misbruik maakt kan het gevoel snel doen veranderen. Mensen die het gevoel hebben te betalen voor anderen die niet hun best doen om de kosten te beperken, kunnen snel het goede (meer dan 9 op de 10 mensen in de bijstand houdt zich netjes aan de regels, ik denk zelfs meer dan 98%) vergeten en zich concentreren op misstanden. Ik pleit hier niet om controles te stoppen, maar is er wel een balans in deze nieuwe strengheid?

Want elders zie ik geen nieuwe strengheid. De afspraken met Shell en Unilever met de belastingdienst zijn bijvoorbeeld helemaal niet streng. Maar een oud-medewerker van Unilever heeft al snel begrip voor de argumentatie van de multinationals. Ik pleit hier dus niet voor het afschaffen van belastingdeals, ik vind ook niet dat Shell iets fout doet (de Belastingdienst gaf toestemming, de Kamer was geïnformeerd) maar is er balans in deze toegeeflijkheid?

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: