Trage democratie en snelle gele hesjes

Democratie is, anders dan veel mensen denken, niet hetzelfde als “het volk” laten beslissen.

Ik lees graag internetdiscussies en zie daar hoe verschillend mensen denken over democratie. Rond de discussies over de gele hesjes lees je bijvoorbeeld enthousiast opruiende verhalen in de trant van “ik trek mijn hesje aan, het is tijd dat de regering doet wat het volk wil, we leven immers in een democratie en niet in een bananenrepubliek“. Ook de term bananenmonarchie is populair. Wie het volk dan vormen is meestal geen onderwerp van discussie, dat de reageerder zelf tot het volk behoort, daar mag je niet aan twijfelen. Of ik daar bij hoor valt dan weer te betwijfelen. Laatst kreeg ik al te horen “Mensen die er over denken zoals jij, zorgen ervoor dat de NLse cultuur langzaamaan naar de knoppen gaat“.

Wikipedia stelt het volgende: democratie “is een bestuursvorm waarin de wil van het volk de bron is van legitieme machtsuitoefening. Men onderscheidt directe democratie, waarin burgers persoonlijk stemmen over wetten, besluiten en benoemingen, en indirecte, waarin het volk zich laat vertegenwoordigen door een gekozen orgaan, zoals een raad of parlement“.

Is dat wel de democratie die ik graag zou willen? Het is een sterke definitie, want het gaat over legitieme machtsuitoefening. Maar hadden we niet ook wat noties over rechten van minderheden? Gevaar van dictatuur van de meerderheid? Is het democratisch als we zeggen dat de meerderheid heeft besloten dat alle roodharigen zich kaal moeten scheren? Of dat alle vrouwen een sluier moeten dragen en alle mannen een baard? Eigenlijk vinden we die machtsuitoefening niet legitiem. Er horen waarborgen voor minderheden bij en er wordt wel eens op de VN gescholden, maar als het er op aan komt willen we ons zelf graag kunnen beroepen op mensenrechten.

Regering verwijderen zonder geweld

Karl Popper heeft eens gezegd dat democratie de enige bestuursvorm is waarbij je de regering kunt verwijderen zonder geweld. Op het moment dat de gele hesjes met gewelddadige blokkades het aftreden van Macron willen afdwingen is dat dan ook geen democratie. Zeker als je hoort dat vanuit Rusland mensen lekker bezig zijn om de gemoederen extra op te hitsen. Ik las al over woordvoerders van het eerste uur die bedreigd werden door wat fellere gele hesjes omdat ze in gesprek wilden met Macron.

Er is in Frankrijk alle reden voor protest. De ongelijkheid is groot, veel mensen hebben een onzeker bestaan en de milieubelastingen drukken veel zwaarder op de lage middenklasse dan op de rijke elite. Zowiezo is de belastingdruk in Frankrijk hoog, terwijl je je af kunt vragen of de Franse overheid daarmee effectief resultaten weet te bereiken.

Ook in Nederland valt er veel te verbeteren.

Leve de trage democratie

Dat verbeteren zal wat mij betreft traag en rommelig gaan, met hier een toezegging, daar een compromis en soms een grote sprong. Ja, de cultuur verandert ook, zoals we echt niet meer dezelfde cultuur hier hebben als 100 jaar geleden. Gelukkig niet, zou ik er aan toe willen voegen. Maar vergelijk de welvaart, de vrijheid en het welzijn en je ziet dat die trage, schipperende, compromis zoekende democratie met waarborgen voor minderheden ver te verkiezen is boven alle andere bestuursvormen.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: