Vuurwerk: gewoon jezelf kunnen zijn

Zou de puinhoop van Oud en Nieuw gewoon bij het leven in Nederland horen? Een van die tradities waar we niet aan mogen komen? Of is het uit de hand lopen van een vuurwerkfeest een dieper teken aan de wand? Over beschaving en rekening houden met anderen.

In de Volkskrant van vandaag heet het een civilisatieproces, een beschavingsproces,  dat net op gang komt. “Bij onze huidige Oud en Nieuw-viering is dat civilisatieproces pas net begonnen,” zegt Van Ostaijen, een bestuurssocioloog.  Marli Huijer zegt juist dat het vroeger meer geciviliseerd was “Iedereen voelde zich daar verantwoordelijk voor. Er waren altijd bezorgde buurtbewoners en buurtbewoners die wat zorgelozer waren, maar in onderlinge samenspraak kwamen ze er altijd wel uit.” Wat is het nu?

Iedereen een eigen verantwoordelijkheid

Volgens mij ligt het iets anders. Er waren en zijn bezorgde bewoners en minder bezorgde bewoners. Er is nu niet alleen minder gesprek met elkaar over tot waar je kunt gaan, er is ook minder vertrouwen in gezaghebbende figuren daarbij. Een echt publiek gesprek is er niet, juist omdat iedereen vindt dat hij in elk geval zijn recht heeft. Het gaat ook niet alleen om vuurwerk.

Gezag moet je verdienen en als je elkaar minder tegen komt en minder samen komt, heb je weinig kans om dat gezag te verdienen. De samenleving is horizontaler dan in de jaren zeventig. Iedereen heeft er nu evenveel recht op zijn mening te mogen geven. Dus ook de mensen die zich vroeger geschikt zouden hebben als een van de gezaghebbenden in de buurt er iets van zei. In die zin heeft Van Ostaijen gelijk dat het proces om vervolgens te civiliseren en te zorgen dat iedereen zich verantwoordelijk gedraagt pas net begonnen is. Wat jij doet mag een ander niet in zijn vrijheid beschadigen. Het is een liberale waarheid die te vaak veronachtzaamd wordt.

Gewoon jezelf kunnen zijn!

Misschien is de ellende wel begonnen met de slogan gewoon jezelf kunnen zijn (1982, VVD slogan voor de verkiezingen). Niet dat we dit aan de VVD te danken hebben: eerder is het andersom: de slogan sloeg aan omdat het paste bij de geest van de tijd. Henk Vonhoff, toen Commissaris van de Koningin voor de VVD in Groningen, vond het een “populistische, platvloerse toon en een ordinaire Veronica-achtige slogan”. Je ziet in de slogan terug hoe je mensen zelf wil laten beslissen, zonder zich wat van anderen aan te trekken.

Eigenlijk kreeg de burgemeester van Den Haag dit jaar pas door wat de impact van dat gewoon jezelf kunnen zijn was. Laat ons lekker een feestje bouwen en als het uit de hand loopt geven we de burgemeester de schuld.

Ik denk dat we meer met elkaar in gesprek moeten over de begrenzing van de vrijheid waar deze de vrijheid van de ander raakt. Maar ondertussen met vuurwerk spelen daarbij is misschien niet verstandig, gezien het afgelopen jaar. Gewoon verbieden dan maar?

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: