Vertrouwen in de overheid (of mensen)

Er wordt wel eens gezegd dat het vertrouwen in de Nederlandse overheid groter is dan in veel andere landen. Daarmee wordt de overheid geprezen en dat is ook mooi. Blijkbaar is de overheid betrouwbaar en functioneert ze goed. De Italianen en de Grieken moeten maar eens het functioneren van hun overheid verbeteren. Maar is dat wel de verdienste van de Nederlandse overheid?

Is dat niet een overschatting van de overheid en een onderschatting van de mensen? Een instituut wordt gemaakt door de mensen. Moet je de mensen veranderen? Of het instituut?

In een onlangs gepubliceerd experiment werden portemonnees “verloren” en bekeken hoe vaak de portemonnees werden teruggebracht. De onderzoekers brachten de portefeuilles als ‘gevonden’ naar politiebureaus, banken, musea, postkantoren, hotels en andere openbare instanties die veel mensen beschouwen als plekken waar je gevonden voorwerpen kunt afleveren. Het interessante is dat nu niet de overheid bekeken wordt, maar de mensen achter balies.

Wat blijkt? De landen die hoog scoren op vertrouwen in de overheid scoren ook hoog op betrouwbaarheid van mensen. Zo blijkt uit onderzoek naar Civic honesty.

Betrouwbaarheid

De landen die hoog scoren op civic honesty, burgerlijke eerlijkheid,, scoren ook (relatief) hoog op vertrouwen de overheid. Dat is dus misschien niet omdat de overheid  het zo goed doet, maar omdat de overheid kan bouwen op civic honesty.

Mooie tweede feit uit het onderzoek is dat mensen sneller de portemonnee terugbrengen als er geld in zit, dan als er geen geld in zit. Mensen kijken dus minder naar hun eigen belang dan wel eens beweerd wordt, want anders zou het omgekeerde het geval zijn. Mensen leven mee met een onbekende ander, want ook portemonnees met een persoonlijk item werden sneller teruggebracht.

Mensen zijn niet helemaal gek: het vertrouwen in Nederland, Zwitserland en Scandinavië is groter dan elders. Dat vertrouwen is gebaseerd op ervaring. Nederland staat derde na Zwitserland en Noorwegen. Misschien is het wel zoals de waard is vertrouwt hij zijn gasten. De zuidelijke landen hebben minder sterke civic honesty.

Nu zouden we ook eens moeten kijken naar daling van vertrouwen in de overheid. Wil je de overheid verbeteren? Dan moet je de mensen verbeteren en niet de institutie. Moeilijker misschien, maar wel duurzamer

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: