Deelnemen aan de samenleving met de boerka?

We leven in een samenleving die individuele vrijheid hoog heeft. Ook het Boerka-verbod wordt geplaatst in die traditie van individuele vrijheid. De Boerka zou immers een onderwerping van de vrouw zijn en daarmee haar individuele vrijheid geweld aan doen. Daar tegenover staat dan godsdienstvrijheid. Vervolgens komen er interviews met vrouwen die zelf gekozen hebben voor de fundamentalistische stroming van de Islam met een boerka. Amnesty staat pal voor de individuele vrijheid om vanwege de religie een boerka te dragen.

Wat doe je de anderen aan als je je verbergt?
Wat mij zelf echter het meest frappeert, is wat je de ander aandoet als je je gezicht niet toont. We hebben een zeer complexe samenleving met erg veel mensen die we niet kennen. Die samenleving kan alleen goed functioneren als we onderling keuzen kunnen maken en kunnen inschatten hoe we het beste kunnen reageren. De meeste communicatie is non-verbale communicatie, die schakel je uit. De boerka is in die zin voor niet-gelovige mensen niets anders dan de motorhelm of bivakmuts. Je geeft de ander geen kans in te schatten wat je moet denken van de onbekende die de tram instapt. Het lijkt ook de bedoeling van de boerka om anderen, mannen, geen kans te geven te zien wat voor iemand jij bent. Mijn vraag is dan: als je in onze samenleving wil meedraaien, mag je je dan zo eenzijdig afsluiten van je mede-mensen? Hen in het ongewisse laten wie je bent, wat je wilt, of je gevaarlijk bent of niet, af je ge-ergerd bent?

Individuele rechten in evenwicht met basale omgangsregels
Het dragen van een boerka is strijdig met het redelijk pluralisme, wat we als samenleving van alle leden van de samenleving verwachten. Daarbij pleit ik voor pluralisme (meerdere sociale en culturele groepen naast elkaar laten bestaan), maar wel in alle redelijkheid die je van iedereen vraagt. John Rawls noemt het “reasonable pluralism”. Je accepteert dat er verschillende normen en waarden zijn, maar vraagt van iedereen redelijkheid. Zolang je je houdt aan bepaalde basisrechten en wederkerigheid, mag je mee doen. Ik denk dat een van de basisrechten is dat je je niet verbergt voor anderen wanneer je in de openbare ruimte bent, zeker als het een gesloten ruimte is. Net zoals het logisch is om te vragen de bivakmuts of valhelm af te doen in de bus. Het is buitengewoon onbeleefd en gaat heel wat verder dan geen hand geven en in plaats daarvan een buiging maken.

Accepteer het redelijk pluralisme
Draagsters van een boerka zijn daarmee bij uitstek klanten van en geen participanten in onze vrije liberale samenleving: wel de godsdienstvrijheid claimen, niet de redelijke omgang met elkaar accepteren. We moeten zorgen dat iedereen die hier leeft accepteert dat we in de plurale samenleving zitten waarbij we op een goede manier met zoveel mensen een redelijke omgang met elkaar hebben.

De vrouw die als test met een boerka de bus in stapte in de hoop gearresteerd te worden, geeft voor mij dan het zelfde idee als de streaker: een persoon die bij een openbaar evenement onverwachts naakt verschijnt met het doel het evenement te verstoren, te provoceren, of zichzelf in de schijnwerpers te plaatsen.

Of het optreden tegen een boerka dan hoge prioriteit heeft betwijfel ik, maar ik voel mij er niet fijn bij.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: